چندی پیش اجازه انتشار آثار شهید آوینی به‌صورت انحصاری در اختیار همسر او و انتشارات واحه قرار گرفت. حالا انتشارات روایت فتح ۵ جلد از یک مجموعه ۱۵ جلدی از نوشته‌های او برای رسانه‌های کثیرالانتشار را چاپ کرده است. علایی مدیر انتشارات روایت فتح می‌گوید از واسپاری اجازه چاپ کتاب‌ها به واحه بی‌خبر بوده و به دنبال تعامل با خانواده شهید آوینی است.

مریم امینی مدیر انتشارات واحه که طبق قانون اجازه انتشار آثار شهید آوینی به‌صورت انحصاری در اختیار اوست، درباره مشکلات پیش آمده در راستای انتشار این کتاب‌ها می‌گوید: بیش از ۱۲ سال آثار شهید آوینی توسط انتشارات روایت فتح و انتشارات ساقی که مرتبط با روایت فتح است، منتشر می‌شد. این انتشارات برای تک‌تک کتاب‌های شهید آوینی با من قرارداد بسته است، چه برای چاپ کتاب و چه برای تجدید چاپ کتاب‌ها، بنابراین این نکته که انتشارات روایت فتح بیان کرده که از واسپاری اجازه انتشار آثار شهید به بنده بی‌خبر بوده است، قابل قبول نیست، چرا که می‌دانسته که من مالک آثار شهید آوینی هستم.

کلاً این موضوع واسپاری یک موضوع تشریفاتی است. طبق قانون، حقوق مؤلف پس از مرگ وی انحصاراً در اختیار ورثه قرار می‌گیرد. این چیزی است که نه هیچ شخص و نهادی می‌تواند به خانواده واسپاری کند یا از خانواده بگیرد. این حقوق از سال ۷۲ در اختیار من بوده است. نشر واحه هم مستقلاً در اینجا موضوعیت ندارد. من به عنوان همسر شهید آوینی و مالک حقوق قانونی آثار می‌توانم اجازه چاپ اثر را به هر انتشاراتی که مناسب بدانم بدهم. کمااینکه پیش از انتشارات روایت فتح و ساقی این آثار توسط کانون فرهنگی هنری ایثارگران منتشر می‌شد.

وی ادامه داد: پس از این ۱۲ سال، شرایطی پیش آمد که من دیدم این امکان را دارم که بتوانم کتاب‌ها را چاپ کنم. از ارشاد مجوز نشر به نام نشر واحه گرفتم و از آن به بعد خود، اقدام به چاپ کتاب‌ها کردم. اکنون سرشناسه این مجموعه ۵ جلدی که منتشر شده است، «مرتضی آوینی» است، کلاً هر نوشته‌ای که در کتاب استفاده شده عین نوشته‌های شهید آوینی است، واضح است که این نوشته‌ها مالک دارد و باید حقوق آن رعایت شود. مضافاً اینکه من دو بار در دو سال گذشته برای ارشاد نامه رسمی نوشتم، چون این اتفاق در جریان بود و من می‌دانستم و نمی‌خواستم چنین ماجراهایی پس از چاپ پیش آید.

امینی تصریح کرد: اصولاً موضوع چاپ آثار شهید آوینی موضوعی نیست که بشود آن را به رفراندوم گذاشت که نشر واحه چاپ کند یا انتشارات روایت فتح. موضوعی است که قانون تکلیف آن را به‌صراحت مشخص کرده است، اما در ایران متأسفانه به این مسئله توجه نمی‌شود. اکنون نیز این اتفاق یک مشکل شخصی نیست و همان‌طور که درباره شهید مطهری و شخصیت‌های مشهور دیگر، این یک مسئله قانونی است که حقوق آثار متعلق به خانواده است و بدون اجازه خانواده، اثر نمی‌تواند منتشر شود، درباره شهید آوینی نیز اگر قرار است کتابی متشکل از نوشته‌های او منتشر شود بدون اجازه خانواده ممکن نیست. اما اگر قرار است درباره ایشان تحقیق و پژوهشی منتشر شود و در آن پژوهش پاراگرافی از نوشته‌های وی درج شود مشکلی نیست‌. کمااینکه کتاب‌ها و مطالب زیادی درباره او به چاپ رسیده و مسئله‌ای نبوده است.

وی در پاسخ به این پرسش که برخی این ابهام را دارند که برخی نریشن‌ها و مقالات و سرمقاله‌های شهید آوینی بارهاوبارها در رسانه‌های کثیرالانتشار منتشر شده است و این حقوق متعلق به این رسانه‌ها است، بنابراین مشمول حقوق مؤلف نمی‌شود، گفت: چنین چیزی صحت ندارد، طبق قانون حمایت از حقوق مؤلف وزارت ارشاد تعریف اثر مشخص است، این چیزی نیست که من و شما بر اساس برداشت خودمان از قانون تعریف کنیم. شهید آوینی در زمان حیات بعضی مقالات خود را تدوین کرد و به‌صورت  ۳ کتاب به چاپ رساند. بقیه نوشته‌های او که در جاهای مختلف از جمله نشریه سوره منتشر شده، بعداً به‌صورت کتاب جمع‌آوری و چاپ شده است. حتی نریشن‌ها هم به‌صورت کتاب جمع‌آوری و چاپ شده است. اگر بخشی از مقاله ایشان در روزنامه و مجله‌ای منتشر شود، مانع ندارد، ولی اینکه مجموعه‌ای از نوشته‌ها به‌صورت کتاب منتشر شود، خیر. طبق قانون حقوق تمام آثار مکتوب شهید آوینی متعلق به خانواده است.

همسر شهید آوینی اضافه کرد: اگر غیر از این باشد، همه‌جا پر می‌شود، از آثار شهید آوینی که توسط ناشران مختلف منتشر شده است. همان طور که در مورد شهید مطهری حتی در حد انتشار یک پاراگراف هم باید اجازه بگیرند، استفاده از آثار شهید آوینی نیز طبق قانون بدون رعایت حق مؤلف نادرست است، بنابراین استفاده از نوشته‌های شهید آوینی که پیش از این در نشریات نیز منتشر شده است، حد و حدود دارد که این حد و حدود در قانون تعریف شده است. در جلسه‌ای که با حضور بنده و آقای علایی در وزارت ارشاد برگزار شد، مطرح شد که نریشن‌ها هم تا وقتی‌که به‌صورت فیلم پخش می‌شود، هیچ مشکلی ندارد، حقوق فیلم هم متعلق به صداوسیما یا روایت فتح است و به ما ربطی ندارد، ولی وقتی آن نریشن به‌صورت نوشته در می‌آید و منتشر می‌شود، این مسئله قانونی نیست و نیاز به اجازه از خانواده دارد.

وی افزود: در مورد اقدام روایت فتح، نیز این فتح باب بدی می‌شود، چراکه فردا به عنوان مثال حوزه هنری نیز می‌تواند مدعی شود که نوشته‌های شهید در مجله سوره منتشر شده است، بنابراین حقوق آن برای حوزه هنری است. این مسائل، مسائل خوبی نیست. برای این موارد قانون صریح وجود دارد و باید رعایت شود.

امینی درباره این موضوع که مدیران انتشارات روایت فتح گفته بودند که به دنبال تعامل برای حل ماجرا به شکل مسالمت‌آمیز هستند، گفت: باید دید پیشنهاد آقایان چیست. فعلاً که ماجرا در مسیر قانونی است.